Polenler

En sık alerjiye sebep olan ve bahar alerjsinin etkenlerden olan polenler hakkında genel bilgiyi şu şekilde verebiliriz.
Polenler diğer inhalan alerjenlere göre biraz daha büyüktür. Polenler büyük olduğu için akciğer alt hava yollarına göre daha çok burunda depolanmaktadır. Sıcak, kuru ve rüzgarlı günlerde özellikle rüzgarla taşınan polenlerim miktarı artmaktadır. Ağaç polenleri ilkbaharda, ot polenleri yaz aylarında ve yabanı otla sonbaharda havada daha çok bulunmkatadır. Polenler bitkilerin çoğalması için gereklidir. Polen bitkilerin erkek üreme hücresidir. Çiçeksiz bitkilerin polenleri rüzgarla taşınırken çiçekli bitkilerin polenleri böceklerle taşınmaktadır.  

En önemli alerjik polenler rüzgarla taşınan polenlerdir. Polenler rüzgarın etkisiyle çok uzak mesafelere taşınabilir ve polen kaynağından çok uzakta bile olsalar duyarlı kişileri etkileyebilirler. Polen alerjisinde Alerjik polene sahip bitkilerin bulunduğu bölgelerin yakınında polen yoğunluğu daha fazladır. Havaların ısınmaya başladığı Mart ayında polenler havaya yayılmaya başlamaktadır. Polenlere duyarlı çocuklarda yani polen alerjisinde polenler astım belirtilerini ortaya çıkarabilmektedir.

Polen sayıları ve özellikleri farklı coğrafya, ısı ve iklim koşullarında değişebilmektedir. Atmosferdeki polen konsantrasyonu, bulunulan coğrafi bölgedeki iklim ve bitki örtüsüne bağlıdır. Bu nedenle bölgeler arasında farklılıklar bulunur. Polenlerin atmosferde bulunma süresi ve yoğun- luğu iklim koşullarına göre yıldan yıla değişimler gösterebilir. Polenler atmasferde bulunma süresi ve yoğunluğu iklim koşullarına göre yıldan yıla bazı değişimler gösterebilir.

Polenler dış ortam havasında genel olarak bulundukları mevsime göre ağaç polenleri, çayır polenleri ve yabani ot polenleri olarak üç grupta incelenir. Ağaçlar kış sonunda ve ilkbahar başında polen üretir. Çayır bitkilerine ait polenler ilkbahar sonu ve yaz başında atmosferde görülmeye başlarken, yabani otlara ait polenler yaz sonu ve sonbahar başında atmosferde yoğunluk gösterir. Yabani ot türlerinden Parietaria uzun bir polinizasyon dönemi göstermekte olup Mart-Kasım ayları arasında polenleri atmosferde bulunmaktadır. Sıklıkla alerjik duyarlaşmaya neden olan ve ülkemizde bulunan çayır polenleri  ve yabani ot bitkilerine ait polenlerdir. Ağaç polenlerinden ise Huş ağacı ve diğer Betulaceae grubu zeytin ve dışbudak ağacı, meşe, çınar ağacı, servi ağacı, ardıç ağacı ve fındık sayılabilir. Polenler arasında çapraz reaksiyonlar görülebilmektedir. Bunlardan en önemlisi grass polen türleri arasındaki çapraz reaksiyonlardır. Polenlerin burun ve gözlere temas etmesi sonrasında polenlere alerji geliştiren hastaların çoğunda alerjik rinittir. Polen alerjisi farklı alerjik hastalıkları tetikleyebilmektedir.

Özellikle alt solunum yollarına ulaşabilecek küçük polenler astımı tetikleyebilmektedir. Polenlerin havada parçalanmaları onların yapılarında bulunan alerjik polen proteinlerinin atmosfere dağılmalarına neden olabilmekte ve bu nedenle atmosferde polen bulunmadığı dönemlerde alerjik polen proteinleri bulunabilmekte ve duyarlı hastaları etkileyebilmektedir.

Polenler ve küfler gibi ev dışı alerjenlerden tamamen kaçınabilmek olanaksızdır ancak bazı önlemler alınabilir.
Polenlere karşı alerjisi olan astımlı çocukların bazı önlemler alması önerilmelidir. Bahar mevsiminde polenlerin yoğun olduğu saatlerde açık havada fazla vakit geçirmemek, ağız yerine burundan nefes almak, pikniğe gitmemek, evleri polen düzeyi düşük olduğu akşam saatlerinde havalandırmak faydalı olabilir. Ayrıca pencereleri kapalı tutulması ve mümkünse klima cihazı kullanılması tavsiye edilebilir. Polenler kıyafetlere yapıştığı için akşamlara eve gelince polenlerden kurtul- mak için kıyafetlerin değiştirilmesi ve duş alınması gerekir. Bahar mevsiminde çamaşırların açık havada kurutulmaması gerekir. Evden dışarı çıkıldığında gözlere polenlerin yapışmasının engellenmesi için güneş gözlüğü takılması faydalı olur. Açık havada kalınan sürede sıklıkla ağız ve burnun suyla gargara edilemesi polenlerin uzaklaştırılması için faydalıdır. Açık hava aktivitelerinin azaltılması, pencerelerin kapalı tutulması, paspas kullanılması, ayakkabıların dışarda çıkarılması, ev içinden bitkilerin kaldırılması, alerjenlerin özelliğini değiştiren % tannic sprey kullanılması polenlerin azaltılması için tercih edilebilir. 
Prof. Dr. Ahmet AKÇAY Çocuk Hastalıkları, Çocuk Alerji Astım, İmmünoloji ve Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı, İstanbul Alerji, Harbiye Mahallesi, Teşvikiye caddesi, No: 37, Kat: 3, Şişli, İstanbul Randevu ve bilgi için: 0850 433 93 93 (09-18 aranabilir)
ASTIMI TETİKLEYEN POLENLERDEN KORUNMA İLE İLGİLİ YORUMLAR

YORUM EKLE