Beslenme Tedavisi

Kistik fibroziste beslenmede önemli noktalar pankreas yetersizliği nedeniyle ortaya çıkan enzim yetersizliğinin yerine konulması, beslenmenin artırılması, kaybedilen tuzun yerine konulması ve barsaklarda bozukluk oluşmasının engellenmesidir. 

 

Normal çocuklara göre gerekli kalorinin 1.5 katı kadar daha yüksek olmalıdır. Diette %45-50 karbonhidrat, %35-40 yağ ve %10-15 protein bulunmalıdır. Protein miktarı önerilen miktarın 1.5 katı olmalıdır. Dietteki yağın emiliminin kolay olması için orta zincirli yağ asitlerinden zengin diet önerilmelidir. 

 

Beslenme desteği

Kistik fibrozisli hastalar başlangıçta değerlendirilir ve daha sonra pankreas yetersizliğini değerlendirmek için zaman içinde yeniden değerlendirilir. Birçok hasta pankreas enzimlerini içerem kapsüller kullanır. Verilecek enzim dozajı barsak hareketinin sıkılığı ve kalitesiyle, kilo alımıyla ve normal vitamin A, D, ve E seviyesi gibi yeterli yağ emiliminin göstergeleriyle tespit edilir.

Bazı vakalarda enzimler beklenen dozdan daha yüksek verilmesine rağmen etkisizdir. Bu duedenum içinde yetersiz bikarbonat sekresyonu nedeniyle olabilir; böyle hastalarda sıklıkla H2-blokerleri veya proton pompa inhibitörlerinin kullanılmasıyla barsakta asiditeyi azaltarak enzim aktivitesi için uygun koşul sağlayarak fayda sağlanabilir.

KF'lu hastaların istirahatte enerji gereksinimi yüksektir. Bu kalorik ihtiyaçlar bronşit alevlenmesi sırasında artar. Bundan başka akciğer fonksiyonları beslenme durumuyla direkt olarak koreledir.

Bu nedenlerden dolayı hastalara yüksek kalorili ve yüksek proteinli diet önerilir. Akciğer hastalığı ilerlerken günlük alması gereken kalorik ihtiyacı hasta alamaz hale gelirse o zaman nazogastrik veya gastrostomi tüpüyle gece beslenmelidir. Gece yüksek kalorili diet verilmesiyle hastalar günlük kalori alımı 1000-2000 kalori olur.

 

Pankreatik Enzim Tedavisi:

Kreon bir pankretik enzim kapsülü olup 8000 ünite lipaz, 9000 ünite amilaz, 450 ünite proteaz ve 300 mg pankreas ekstresi içermektedir. KF’li hastalarda pankreas enzimlerinin yetersizliğine ve diyete göre günlük doz ayarlanmaktadır. Önerilen maksimum doz 10.000IU/kg/gün’dür. Kapsüller yemek esnasında veya öncesinde çiğnenmeden bir miktar sıvı ile yutulmalıdır. Enterik kaplı kapsüllerin özellikleri nedeniyle midede 2-3 dakikada açılmakta ve hızla dağılarak mide sıvılarına karışmaktadır. Pankreas enzimleri verilen KF’li hastalarda bu sayede enerji ve protein kaybı önlenmiş olmaktadır. 

Probiyotikler:

KF’li hastaların antibiyotik kullanımının fazla olması sebebiyle; barsak florasındaki denge bozulmakta ve ishal görülmektedir. Kistik fibrozisli çocukların barsaklarında olumlu etkileri olduğu bilinen probiyotik uygulamasıyla ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Probiyotik olan Lactobacillus GG’nin, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisiyle çocuklarda görülen ishali %75 oranında azalttığı belirtilmiştir. KF’lilerde probiyotik kullanımıyla ilgili çalışmalar devam etmektedir.

 

 

Kistik Fibrozisli çocuklarda önerilen vitamin ve mineraller

Enerji: 1.5 katı

Protein: 1.5 kat

Yağ: Enerjinin %45-50’i

Esansiyel yağ asitleri: Total enerjinin %5’i

A vitamini: 2400-3000 mcg

D vitamini: 20 mcg

E vitamini: 100-200 mg

K virtamini: 5 mg(Haftada 2 kez)

B kompleks: 2 kat

C vitamini: 2 kat

Çinko: Normal dozda

Demir: Normal dozda

 

Kistik Fibroziste Kullanılabilecek Enteral Ürünler

Pediatrik ürünler

Pediasure

Bosorb pedaitric standart

Biosorb pediatric energy

Nutridrip junior

Febrini minimax

 

Diğer Ürünler

Ensure

Osmolite

Biosorb standart

Ensure plus

Nutridrip Fiber

 

Tuz replasmanı

Özellikle yaz aylarında ve ekzersizle elektrolit kaybının artmasından dolayı, kistik fibrozisli hastalara tuz alımını artırmaları tavsiye edilir. Bebek mamalarına günde bir çay kaşığının 1/4’ü kadar tuz ilave edilmelidir.

 

 

Vitamin-Mineral:

Hastalarda yağ emilimiyle ilgili sorunlar olduğu için yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E, K vitaminleri) eksiklikleri görülebilmektedir. Bu nedenle hastalara yağda eriyen vitaminlerin ek olarak verilmesi gerekmektedir. A ve E vitamini laboratuvar sonuçlarına göre K vitamini ise pıhtılaşma testlerinin sonuçlarına bakılarak ek olarak verilmektedir. Ayrıca bu hastalarda barsaklarda sorunlar olduğu için çeşitli minerallerin yetersiz emilmesi nedeniyle mineral desteğinin yapılması da öneriler arasında yer almaktadır.

 

Kistik Fibrozisli Hastalar İçin Önerilen Vitaminlerin Besin Kaynakları

 

Yağda Eriyen Vitaminler

A Vitamini: Yeşil Yapraklı Sebzeler , Havuç, Yumurta, Kayısı, Tereyağ, Süt, Domates

D Vitamini: Balık, Süt

E vitamini: Buğday, Yağlı Tohumlar, K.Baklagiller, Tereyağ

K vitamini: Ispanak, Soya, Lahana

 

Suda Eriyen Vitaminler

B Vitamini: Tahıllar

C Vitamini: Sebze ve meyveler

 

Pankreatik Enzim Tedavisi:

Kreon bir pankretik enzim kapsülü olup 8000 ünite lipaz, 9000 ünite amilaz, 450 ünite proteaz ve 300 mg pankreas ekstresi içermektedir. KF’li hastalarda pankreas enzimlerinin yetersizliğine ve diyete göre günlük doz ayarlanmaktadır. Önerilen maksimum doz 10.000IU/kg/gün’dür. Kapsüller yemek esnasında veya öncesinde çiğnenmeden bir miktar sıvı ile yutulmalıdır. Enterik kaplı kapsüllerin özellikleri nedeniyle midede 2-3 dakikada açılmakta ve hızla dağılarak mide sıvılarına karışmaktadır. Pankreas enzimleri verilen KF’li hastalarda bu sayede enerji ve protein kaybı önlenmiş olmaktadır. 

 

Probiyotikler:

KF’li hastaların antibiyotik kullanımının fazla olması sebebiyle; barsak florasındaki denge bozulmakta ve ishal görülmektedir. Kistik fibrozisli çocukların barsaklarında olumlu etkileri olduğu bilinen probiyotik uygulamasıyla ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Probiyotik olan Lactobacillus GG’nin, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisiyle çocuklarda görülen ishali %75 oranında azalttığı belirtilmiştir. KF’lilerde probiyotik kullanımıyla ilgili çalışmalar devam etmektedir.

 

Prof. Dr. Ahmet AKÇAY Çocuk Hastalıkları, Çocuk Alerji Astım, İmmünoloji ve Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı, İstanbul Alerji, Harbiye Mahallesi, Teşvikiye caddesi, No: 37, Kat: 3, Şişli, İstanbul Randevu ve bilgi için: 0850 433 93 93 (09-18 aranabilir)
BESLENME TEDAVİSİ İLE İLGİLİ YORUMLAR

YORUM EKLE