ÇOCUK ENFEKSİYON HASTALIKLARI DERNEĞİ 2012 GENİŞLETİLMİŞ AŞI TAKVİMİ*
  Doğumda 1. ay 2. ay 3. ay 4. ay 6. ay 12. ay 15. ay 18. ay 24. ay 30. ay (4-6 yaş)
İÖO
1. sınıf
İÖO
8. sınıf
Hep B I II       III              
BCG     I                    
DaBT-IPA-Hib     I   II III     IV (R)   DaBT (R)
(veya dT)(R)
dt (R)
OPV           I     II (R)   III (R)  
Pnömokok KPA     I   II III IV (R)        
Rotavirüs     I II III                
KKK             I         II (R)  
Su Çiçeği             I         II (R)  
Hepatit A                   I II    
 

*: Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği (ÇEHAD), Sağlık Bakanlığı Çocukluk Çağı Ulusal Aşı Takvimini desteklemektedir, ancak, bu takvimde yer almayan bazı ek aşıların (Rotavirüs, inaktiv influenza virüs, Suçiçeği ve Hepatit A virüs aşılarının) aileye bilgi verilerek ve Ulusal Aşı Takvimi aşı aralıklarını etkilememek kaydıyla yapılabileceğini önermektedir. Bu ek aşıların uygulama pratiği ek notlarda belirtilmiştir. Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Genişletilmiş Aşı Takviminde uygulanan aşı yaşları Ulusal Aşı Takvimi ile büyük ölçüde aynıdır. 4-6 yaşaralığı ilköğretim okulu 1. sınıf ile uyumludur. Sadece 4-6 yaş aralığında verilen DaBT aşısı İÖO-1’de verilmez ve yerine İÖO-1’de dT yapılır, bu durumda aB aşısı toplam 4 doz uygulanır. 4-6 yaş kesitinde DaBT aşısı uygulanmışsa İÖO-1’de dT aşısı yapılmayabilir.

 

Kısaltmalar:
Hepatit B; Hepatit B virüs aşısı.
DaBT-iPV-Hib; aselüler boğmaca, difteri, tetanoz, inaktif polyo virüs, Haemophilus influenzae tip b aşılarını içeren beşli karma aşı.
Pnömokok (KPA); konjuge pnömokok aşısı.
KKK; Kızamık kızamıkçık, kabakulak karma aşısı.
dT; erişkin tip difterili tetanoz aşısı.
İOO; ilköğretim okulu.
I, II, III; birinci, 2. ve 3. aşılar
R;Rapel (pekiştirme) dozu/dozları.
Yukarda belirtilen aylar (1., 2.,4.,6.,12. aylar) o ayın bitimini kasteder

 

DipNotlar
Genel Bilgiler: Aşı aralarındaki süreler aşağıda ay olarak verilmiştir. Aşı aralıkları, bir ayda 4 hafta olduğu kabul edilerek ve belirtilen süreler haftaya çevrilerek de hesaplanabilir.

 

BCG (Verem) Aşısı

  • Genellikle 2. ayda olmak üzere, 0-3 ay arasında yapılabilir.
  • BCG bu konuda deneyimli bir sağlık çalışanı tarafından sol omuza, deri içine ilk bir yaşta 0.05 ml (0.5 dizyem), 1 yaş üzerinde ise 0,1 ml olarak uygulanır.
  • ilk 3 ayda PPD deri testi yapılmadan, daha sonra (≥4 ay) PPD deri testi yapılarak ve PPD deri testi negatif bulunursa yapılır. PPD deri testi pozitifse (BCG yapılmamışlarda ≥10 mm endürasyon) bebek tüberküloz hastalığı açısından dikkatle değerlendirilir (aile öyküsü, öykü, fizik inceleme ve laboratuvar) ve sonuca göre tüberküloz hastalığı tedavisi (çoklu ilaçla tedavi) veya tüberküloz enfeksiyon proflaksisi (tekli ilaçla) verilir, ayrıca aile taraması yapılır.
    Üçüncü aydan sonra, PPD çözeltisinin bulunmadığı durumlarda, çocukların verem aşısız kalmaması için BCG aşısı PPD deri test olmadan yapılabilir. Kayıtlara göre BCG yapıldığı bilinen çocuklarda (skar görülsün veya görülmesin) ve BCG skarı bulunan çocuklarda herhangi bir yaşta kontrol amacıyla PPD yapılmasına gerek yoktur ve bunun sonucuna göre BCG uygulaması gerekli değildir. Altı yaş üzerinde hiç aşılanmamış çocukta BCG gerekli değildir. Altı yaş altında BCG yapılmamış olan çocukta PPD sonucuna göre gerekiyorsa BCG uygulanır.

Hepatit B Virüs (HBV) Aşısı

  • HBV aşısı 0., 1., 6. ay takvimi ile 3 kez uygulanır. ilk aşı doğduğu gün veya doğum sonrası birkaç gün içinde yapılmalıdır. ikinci HBV aşısı birinciden en az bir ay, üçüncü HBV aşısı, ilkinden en az 4 ay, ikincisinden en az 2 ay sonra yapılmalıdır. Üçüncü (son) HBV aşısı, altıncı ay bitmeden yapılmamalıdır. Üçüncü doz aşı 6-9 ay arasında yapılabilir.
  • Hepatit B virüs (HBV) aşısına tüm yenidoğanlarda en geç ilk 72 saat (tercihen ilk 24 saat) içinde başlanmalıdır. Eğer anne HBsAg-negatif ise ilk HBV aşısı zorunlu durumlarda ikinci ayın sonuna kadar geciktirilebilir, ancak bu durumlarda da aşının mümkünse doğumda ya da hemen sonra yapılması yeğlenmelidir.
  • HBsAg-pozitif anneden doğan yenidoğanlarda doğumu izleyen 12 saat içinde HBV aşısı ve 0.5 ml hepatit B immunglobulini (HBiG) yapılmalıdır. Bu bebeklerde ikinci aşının 1. ayda ve üçüncü aşının 6. ayda yapılması sağlanmalı, son aşıdan sonra bebekte serolojik değerlendirme yapılmalıdır.
  • Doğum ağırlığı 2000 g’ın üzerindeki bebeklerde Hepatit B aşılama şeması aynen uygulanmalıdır. 2000 g’ın altında doğum ağırlığı olan bebeklerde ise aşağıdakişekilde uygulanmalıdır:

    1. Anne Hepatit B taşıyıcısı ise veya taşıyıcılık durumu bilinmiyorsa doğumdan sonraki ilk 12 saat içinde ilk doz yapılır, daha sonra 1., 2. ve 12. aylarda aşı tekrarlanır (toplam 4 doz uygulanır).
    2. Anne Hepatit B taşıyıcısı değilse, bebek 2000 g’a ulaştığında veya 1. ayın sonunda ilk doz yapılır, ilk dozdan 1 ay ve 6 ay sonra aşı tekrarlanır (toplam 3 doz uygulanır).
    3. Annenin HBsAg yönünden durumunun bilinmediği yenidoğanda durum belirlenene ve annenin sonuçları çıkana dek anne HBsAg pozitifmiş gibi davranılır ve ilk HBV aşısı ilk 12 saat içinde yapılır. Takip eden aşılara annenin taşıyıcılık durumuna göre devam edilir. Bu süre içinde annenin HbsAg durumu belirlenir ve anne HBsAg-pozitif ise bebeğe en kısa zamanda (7. günden geç kalmamak üzere) 0.5 ml HBiG de yapılır. Yani bu bebeklerde 2. aşının birinci ay, 3. aşının da 6 ayda yapılması sağlanmalı, son aşıdan sonra bebekte serolojik değerlendirme yapılmalıdır.
  • Herhangi bir yaş grubunda Hepatit B aşılaması yapılmadan önce Hepatit B’ye yönelik serolojik inceleme yapılmasına gerek yoktur.
  • HBsAg negatif anneden doğan bebeklere rutin 3 doz aşı sonrasında serokonversiyonu belirlemek için test yapılmasına gerek yoktur. Ancak aşılama sonrası rutin serolojik değerlendirme aşağıdaki risk gruplarında ve son aşıdan 1-3 ay sonra önerilir: HBsAg pozitif anneden doğan bebekler, hemodiyaliz hastaları, mesleki veya çalışma ortamı gereği delici kesici yaralanmalara maruz kalma riski olan çocuklar, HIV enfeksiyonu, HBV pozitif kişilerle cinsel temas veya aile içi yakın ilişkide bulunma.
  • HBsAg pozitif anneden doğan bebeklere, son aşıdan (6. ay) 1-3 ay sonra veya 9-15. ay rutin değerlendirmelerinin birinde serolojik değerlendirme önerilir. Serolojik değerlendirmede aşıya yanıtsızlık durumunda (<10 mU/ml), eğer çocuk HBsAg pozitif değilse primer (temel) aşılama sonrası ek bir 3 doz ile aşılama tekrarlanır. Bu ikinci seri aşılama 2 ay arayla (0, 2, 4. aylar) 3 doz olarak yapılır ve son aşıdan bir ay sonra tekrar serolojik değerlendirme yapılır. Bu ikinci 3 dozluk seriden sonra da serolojik yanıt olmazsa sonraki dozlara da yanıt alınma olasılığı çok düşüktür ve tekrar aşılama serilerine gerek yoktur.
  • HBV aşısı çocuklarda (<10 yaşta) çocuk dozu olarak (0.5 ml, üretici firmaya göre 5 veya 10 Ìg/0.5 ml)) uygulanır. Hemodiyalize giren ve diğer immunsupresif erişkinlerde 2 doz uygulanır.
  • Türkiye’deki HBV aşıları birbiriyle değişimli olarak uygulanabilir, yani uygulanan HBV aşı dizisi, farklı üreticilerin aşılarıyla tamamlanabilir.
  • Türkiye’de tek antjienli normal HBV aşılarının yanı sıra, HBV aşısı ve başka aşıların bir arada bulunduğu, karma HBV aşıları da (örneğin HBV-DaBT-iPV-Hib altılıkarma aşısı gibi) vardır. Yenidoğan döneminde yalnızca tek antijenli normal HBV aşısı yapılır. Altılı karma şeklindeki HBV aşısı 6. haftadan itibaren uygulanabilir.

Anne HBsAg negatif ise bu bebeklerde, ilk HBV aşısı tek antijenli aşı olarak yenidoğan döneminde yapıldıktan sonra, 2. aşı 2. ayda yapılmak üzere 2 ay arayla (2., 4., ve 6. aylarda) toplam 3 ek doz altılı karma (HBV-DaBT-iPV-Hib aşısı) yapılabilir. HBV aşısı içeren altılı karma aşı yapıldığında, primer (birincil) HBV aşılamasındaki toplam HBV aşı sayısının 4 olacağına dikkat edilmelidir. Karma HBV-DaBT-iPV-Hib altılı aşısı, DaBT-iPV-Hib beşli karmasının veya DaBT aşısının bir yaş sonrasındaki rapeli olarak kullanılmamalıdır, çünkü bu konuda etkinlik ve güvenilirlik aşısından yeterli veri yoktur.


Difteri, Boğmaca, Tetanoz, Çocuk felci (inaktif veya canlı), Haemophilus influenzae tip b aşıları, DaBT-iPV-Hib beşli karma aşısı, OPV aşısı, dT aşısı DaBT Aşısı

  • DaBT aşısı; iPV ve Hib aşıları ile birlikte beşli karma aşı (DaBT-iPV-Hib) olarak yapılır.
  • DaBT-iPV-Hib aşısı; 2 ay arayla (2., 4., 6. aylarda) 3 kez primer (temel) aşılama olarak ve 18-24 ayda 4. aşı (1. rapel/pekiştirme), olmak üzere toplam 4 kez uygulanır. Dördüncü DaBT-iPV-Hib aşısı, pekiştirme (rapel) aşı olup, koşullara bağlı olarak, ancak 3. aşıdan en az 6 ay geçmek koşuluyla, 12. aya kadar çekilebilir. 3. aşılama ve 4. (pekiştirme/rapel) aşılamada ek olarak birlikte OPV aşısı verilir. Ayrıca ilköğretim okulu (İÖO) 1. sınıfta, toplam 5. doz çocuk felci aşısı olacak şekilde, bir doz OPV aşısı daha (OPV aşısı olarak toplam 3 doz) uygulanır. Ek olarak 4-6 yaşlarda DaBT üçlü karma aşısı ek doz olarak uygulanabilir.
  • DaBT aşısı kontrendikasyonları genel DBT aşısı gibidir. Ancak aselüler aşının yan etkileri çok daha az olarak bildirilmektedir. Aşı reaksiyonunun azaltmak için, beşli karma aşı sonrasında 6 saat arayla toplam 8 kez parasetamol (10 mg/kg/doz) ağızdan verilebilir.
  • Primer (temel) aşılamanın epidemiler sırasında 2., 3. ve 4. aylarda da yapılmasında serokonversiyon açısından fark yoktur.
  • 7 yaşından sonra boğmaca yapılmaz.
  • İÖO 1 . sınıf ve İÖO 8 sınıfta erişkin tip difteri ve tetanoz karması (dT) uygulanır ve daha sonra 10 yılda bir tekrarı önerilir.
  • 4-6 yaş aralığı İÖO 1. sınıf ile uyumludur. Sadece 4-6 yaş aralığında verilebilen DaBT aşısı İÖO-1de verilmez ve yerine İÖO-1 de dT yapılır, bu durumda aB aşısıtoplam 4 doz uygulanır. 4-6 yaş kesitinde DaBT aşısı uygulanmışsa İÖO-1 de dT aşısı yapılmayabilir.

Polyo virüs aşısı (oral polyo virüs aşısı; OPV aşısı, inaktif polyovirüs aşısı; iPV aşısı)

  • Polyo aşısı inaktif polyovirüs (iPV) aşısı veya oral polyo virüs aşısı (OPV) aşısı olarak yapılabilir.
  • Canlı bir aşı olan OPV aşısının ilk dozlarında aşıya bağlı paralizi riskini ortadan kaldırmak için, çocuk felcine yönelik bağışıklamanın ilk aşılarının (ilk 2-3 doz) IPV aşısıolarak yapılması önerilir. Sonraki 2-3 doz ise OPV aşısı olmalıdır. Ulusal Aşı Takviminde ilk 2 doz beşli karma şeklinde iPV (DaBT-iPV-Hib), sonraki 2 doz beşli karma (DaBT-iPV-Hib)+OPV aşısı eş zamanlı olarak, sonraki doz (5. doz) OPV aşıları şeklinde uygulanır.
  • OPV aşısı ülkemizin konumundan ötürü uygulamadaki önemini korumaktadır. Bu nedenle bir kontrendikasyon olmadığı takdirde bütün çocuklara Ulusal Aşı Takvimindeki uygulama ile 3 kez OPV aşısı yapılması önerilir.
  • Canlı viral bir aşı olması nedeniyle OPV aşısı, immün sorunlu (yetmezlikli veya baskılanmış) bir çocukta veya ailesinde immün sorunlu (yetmezlik veya baskılanmış) birey bulunan çocuklarda uygulanmamalıdır. Bu durumda bütün çocuk felci aşıları, beşli karma aşı şeklinde iPV aşısı olarak (DaBT-iPV-Hib aşısı) olarak verilir ve bu durumda İÖO birinci sınıfta OPV olarak yapılan 5. çocuk felci aşısı uygulanmaz.

H. influenza Tip B (Hib) Aşısı

  • Hib aşısı, DaBT-iPV-Hib beşli karması içinde, 2 ay arayla (2, 4., 6. aylarda) 3 kez primer (temel) aşı dizisi olarak ve 18-24 ayda 4. aşı (pekiştirme/rapel), olmak üzere toplam 4 kez uygulanır.
  • ≥5 yaşından sonra ise risk grubunda olmayan sağlıklı çocuklara Hib aşısı uygulanmaz.


Pnömokok Aşısı; Konjuge Pnömokok Aşısı (KPA) ve Polisakkarit Aşısı (PPA)

  • Yedi bileşenli Konjuge Pnömokok aşısı (KPA), Çocukluk Çağı Ulusal Aşı Takvimine alınmıştır
  • KPA; 2.,4.,6. aylarda birer doz primer (temel) aşılama ve 12. ayda bir pekiştirme/rapel olmak üzere toplam dört kez uygulanır.
  • KPA dozları arasında bırakılması gereken en az aralıklar;

    • 12. aydan küçük çocuklarda 1. ve 2. dozlar ile 2. ve 3. dozlar arasında bırakılması gereken en az süre 1 ay olmalıdır. Üçüncü KPA aşısı ile son (dördüncü) aşı olan
      pekiştirme/rapel aşısı arasında en az süre 4 ay olmalıdır (Pekiştirme/rapel aşısı 12. aydan önce yapılmamalıdır.)
  • KPA’nin daha önce aşılanmamış;

    • 3-6 aylık çocuklara 3 doz temel aşılama ve bir doz pekiştirme olmak üzere genel toplam 4 doz,
    • 7-11 aylık çocuklara 2 doz temel aşılama ve 1 doz pekiştirme olmak üzere toplam üç doz uygulanır.
    • 12-23 aylık çocuklara 2 doz KPA olmak üzere toplam 2 doz uygulanır. Bu durumda 1. ve 2. dozlar arasında bırakılması gereken en az süre 2 ay olmalıdır.
  • Daha önce aşılanmamış veya eksik aşılanmış çocuklara da 2-5 yaş arasında tek doz yapılır.
  • Günümüzde KPA için yeterli bulunmadığından şu anda 5 yaşından büyük sağlıklı çocuklara önerilmez.
  • Yüksek risk gruplarına uygulanacak KPA ve PPA uygulamaları bu konunun dışında tutulmuştur.
  • Çocukluk Çağı Ulusal Aşı Takviminde yer alan pnömokok aşısı KPA’dır. Yirmi üç bileşenli polisakkarit pnömokok aşısı (PPA-23), yayılgan pnömokok hastalığı gelişimi yönünden yüksek risk taşıyan hastalarda ve >2 yaşta önerilen bir aşıdır (sağlıklı çocuklarda KPA yerine uygulanması önerilmez). Yüksek risk gruplarında daha önce yapılmamış veya eksik yapılmışsa KPA da PPA yerine veya PPA ile birlikte yapılabilir, yüksek risk grubu hastalara uygulanacak pnömokok aşısı bu takvimde (Çocukluk Çağı Ulusal Aşı Takvimi) tartışılmamıştır.

Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak (KKK) Aşısı

  • KKK aşısı 12. ayda ilk aşı ve İÖO 1. sınıfta pekiştirme/rapel aşısı olmak üzere toplam 2 kez yapılır.
  • Aşının uygulanmasında geçikme olan çocuklarda, en az bir ay arayla toplam 2 kez aşı yapılmalıdır. Bu bağlamda her çocuğun 2 KKK aşısı olmalıdır.

Rotavirüs (RV) Aşısı
Ülkemizde yapılan epidemiyolojik çalışmalar, rotavirüsün gelişmiş ülke verilerine benzer şekilde yatan ve ayaktan izlenen akut gastroenteritlerde önemli bir etken olduğunu düşündürmektedir. Ciddi düzeyde mortalite ve uzun süreli sekel oluşturmamasına rağmen hastalık yükünün fazla olması ve önemli oranda sağlık hizmeti harcamasına yol açması bu aşının rutinde önerilmesine gerekçe olmaktadır. Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği ailelere bilgi vererek arzu edildiği takdirde bu aşının uygulanmasını önerir.
Aşı 6 haftadan sonra uygulanabilir. 1-2 ay ara ile toplam üretici firmanın aşısına göre 2 veya 3 doz, ağızdan verilir, son aşının 6-8. ayda tamamlanması gerekir (iki doz uygulanan rotavirüs aşısında son dozun en geç 6. ayda, 3 doz uygulanan firmanın aşısında son dozun en geç 8. ayda tamamlanması gerekir). Rotavirüs aşılamasına ilk 6-12 haftada başlanmalıdır, aşının ilk dozuna başlama yaşının 3-4 ayı geçmemesi önerilir. ilk Rotavirüs aşısı; 2 aşı uygulamasında 2. ay, 3. ay da ve 3 aşı uygulamasında 2., 3., ve 4. aylarda olmak üzere toplam 2 veya 3 doz verilir. Rotavirüs aşıları ülkemizde uygulanan diğer çocukluk çağı aşılarıyla eş zamanlı verilebilir. Farklı rotavirüs aşılarıyla doz rejiminin tamamlanması ile ilgili veri yoktur ve önerilmez. Rotavirüs aşıları, canlı viral aşılar olduğundan immun yetmezliği olanlara önerilmez.

Suçiçeği Virüsü (VZV) Aşısı
Suçiçeği epidemiyolojisi konusunda ülkemizde epidemiyolojik yeterli veri bulunmamakla birlikte genel gözlem kanıları bu hastalığın özellikle okul çağı ile birlikte zaman zaman salgınlar yaptığı ve eğitim ve sağlık sistemi ve çalışan anne-babalar açısından ekonomik kayba yol açtığı yönündedir. Ayrıca genellikle iyi gidişli bir hastalık olarak bilinmesine rağmen ulusal kongrelerde çok sık bildirilen ve ciddi komplikasyonlar ve hatta ölümle seyredebilmesi nedeniyle Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, ailelere bilgi vererek ve onların da görüşünü alarak bu aşının Ulusal Aşı Takvimine ek olarak uygulanmasını önerir.

  • Suçiçeği aşısı 12. ayda ilk doz ve 4-6 yaşında (veya İÖO 1. sınıfta) pekiştirme/rapel aşısı olmak üzere toplam 2 kez yapılır.
  • Daha önce aşı yapılmayan >4 yaş çocuklara 1-3 ay arayla 2 doz yapılır.
  • Pekiştirme/rapel aşıları değişimlidir, yani farklı firmaların aşıları birbirlerinin yerine ekiştirme/rapel aşı olarak yapılabilir.

Hepatit A Virüs (HAV) Aşısı
Hepatitis A virüs enfeksiyonu genellikle iyi huylu bir hastalık olmasına rağmen çocuklarda nadir de olsa fatal seyredebilir. Değişik çalışmalarda akut karaciğer yetmezliğinin en önemli nedeni arasında gösterilmiştir. Ayrıca özellikle okul çağı ile birlikte zaman zaman salgınlar yaptığı ve eğitim ve sağlık sistemi ve çalışan anne-babalar açısından ekonomik kayba yol açtığı bilinmektedir. Bu nedenlerden ötürü Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, ailelere bilgi vererek ve onların da görüşünü alarak bu aşının Ulusal Aşı Takvimine ek olarak uygulanmasını önerir.
Hepatit A aşısının ülkemizde 12. aydan itibaren ruhsatlı olmasına karşın, ülkemizde enfeksiyona ikincil maternal antikor düzeylerinin yüksekliği nedeniyle erken aşılamanın özellikle geç çocukluk ve erişkin dönemdeki antikor kinetiğine yönelik etkisi hakkında çalışmalar yetersizdir. Bu konuda yeterli epidemiyolojik çalışmalar görülünceye kadar Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, bu aşının ≥2 yaşta yapılmasını tavsiye eder.

  • Hepatit A virüs aşısı ≥2 yaş çocuklara 6 ay arayla 2 doz önerilir (2., ve 2.5. yaşlarda).
  • Mümkünse 2. aşı aynı firmanın aşısıyla yapılmalıdır, ancak farklı firmanın aşıları değişimli olarak kabul edilir.
  • Ülkemizde yeterli antikor serokonversiyonu konusunda veri olmadığından şu an için <2 yaşta yapılması önerilmez.
  • ≤18 yaşta çocuk dozu (0.5 ml, firmaya göre; 720 ELU, 25 U, veya 80 U içeren aşılar) uygulanır.
  • (≥6 yaş daha önce aşılanmamış çocuklarda farklı yaklaşım olarak; AntiHAV IgG bakılabilir, test negatif ise aynı şekilde uygulanır. <6 yaş çocuklara test yapmadan aşı yapılır.)
  • Sağlık Uygulama Tebliği 2008’e göre kronik karaciğer hastalığı olanlar için hepatit A aşısı bedeli karşılanmaktadır.

İnaktif İnfluenza Virüs Aşısı (IV Aşısı, Grip Aşısı):
influenza virüs enfeksiyonları özellikle küçük çocuklarda daha ağır seyretme eğilimindedir. Daha ağır seyreden solunum sistemi enfeksiyonlarının gelişmesine zemin oluşturur. Ayrıca özellikle okul çağı ile birlikte zaman zaman salgınlar yaptığı ve eğitim ve sağlık sistemi ve çalışan anne-babalar açısından ekonomik kayba yol açtığı bilinmektedir.

İnfluenza virüs aşısı çocuğu tüm grip olgularından koruyamasa bile Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, ailelere bilgi vererek ve onların da görüşünü alarak bu aşının 6 ay-5 yaş arasındaki tüm çocuklara ve okul çağında olan aşılanmak isteyen tüm sağlıklı çocuklara Ulusal Aşı Takvimine ek olarak uygulanmasını önerir.

  • Trivalan inaktif influenza virüs aşısı; risk faktörü olan çocuklara 6 ay ve üzeri önerilir, her yıl uygulanır.
  • Grip aşısının öncelikle ağır influenza enfeksiyonu riski olan 6 aydan büyük çocuk ve erişkinlerde uygulanması önerilir.
  • Yüksek risk grubunda; astım ve kistik fibroz gibi diğer kronik pulmoner hastalıklar, solunum sistemini deprese eden veya aspirasyon riskini arttıran hastalıklar, hemodinamik olarak önemli kardiyak hastalıklar, immunsupresif hastalıklar veya tedaviler, orak hücreli anemi ve diğer hemoglobinopatiler, uzun süreli aspirin tedavi endikasyonu olan hastalıklar (romatoid artrit, Kawasaki sendromu gibi), kronik renal disfonksiyon, diabetes mellitus gibi kronik metabolik hastalıklar sayılabilir.
  • Sağlık Uygulama Tebliği 2008’e göre hastalığı nedeniyle risk grubunda yer alanlar, huzurevinde kalanlar ve 65 yaş üstü grubun yılda bir kez grip aşısı bedeli karşılanmaktadır.
  • 6-23 ay sağlıklı çocuklar, 0-5 aylık sağlıklı çocuklarla yakın teması olan kişiler, yüksek riskli çocuklarla yakın temaslı (ev teması dahil) kişiler, <24 ay çocukların ve yüksek riskli çocukların ev bakımını üstlenen kişiler, ayrıca tüm sağlık çalışanlarının da risk grubunda kabul edilmeleri nedeniyle grip aşısı olması özellikle önerilir.
  • Yüksek risk gruplarının dışında 6 ay-18 yaş arası tüm çocukların grip aşısı yapılması da özendirilmelidir.
  • Dozaj ve uygulamada aşı prospektüsü de dikkate alınır, genellikle 6-35. ayda yarım doz (0.25 ml) 3 yaş ve üzeri tam doz (0.5 ml) yapılır.
  • Grip aşısı ≤8 yaşta ilk kez uygulandığında, 1 ay arayla 2 kez yapılır, daha sonraki yıllarda yılda bir kez uygulanır. ≥9 yaşta ilk uygulama veya tekrarlarda yılda bir
    kez yapılır.
  • Grip aşısı her yıl salgın yapma olasılığı öngörülen virüs tiplerine göre yeniden hazırlandığından, korunmanın sürdürülmesi isteniyorsa her yıl yinelenmelidir. Grip aşısı Eylül-Nisan ayları arasında uygulanabilir. Ancak aşının influenza virüs enfeksiyon mevsimi başlamadan veya başlangıcında (Eylül-Ekim aylarında) uygulanması yeğlenmelidir.

Human Papillomavirüs (HPV) Aşısı
HPV aşılarının, özellikle servikal kanser ve siğillerden (dört-değerlikli) koruyucu etkisi olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. HPV aşıları cinsel ilişki yaşından önce uygulanmalıdır. Aşı öncelikli olarak kız çocuklara uygulanır. Aşı etkin güvenilir ve iyi tolere edilen bir aşı olarak bulunmuştur. Antikor yanıtları 9-15 yaş arasında daha yüksek saptanmıştır. Aşı 9 yaştan önce önerilmez. Ülkemizde şu an için 2 ayrı firmanın geliştirdiği HPV aşısı vardır. Birçok gelişmiş ülkede rutinde önerilen aşılar arasındadır. Bu ülkelerde kız çocuklara, aşı tipine göre, genellikle 11-12 yaştan itibaren 0-2-6 aylık (Gardasil; Merck) veya 0-1-6 aylık (Cervarix; GlaxoSmithKline) aralıklarla 3 kez i.m. olarak yapılması önerilmektedir. 1. ve 2. aşılar arasındaki en az süre 1 ay, 2 ve 3. aşılar arasındaki en az süre 3 ay olmalıdır. Daha önce aşılanmadıysa adolesan döneminde (13-18 yaş arasında) aşıların tamamlanması önerilir. HPV aşıları rutin çocukluk aşılarıyla (adölesan dönem aşıları) eş zamanlı yapılabilir.

Türkiye’deki prevalans ve epidemiyolojik çalışmalar yeterli düzeyde olmadığından Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneğinin aşının düzenli uygulanması konusunda henüz net bir önerisi yoktur. Ailelerin bilgilenme haklarının olduğu dikkate alınarak Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, adölesan dönemde herhangi bir nedenle doktora başvuran ailelere bu konuda bilgi verilmesini ve aşı uygulanmasında ailenin isteği de dikkate alınarak karar verilmesini önermektedir.

 4467