Ev İçi Alerjenlerden Arınma Yöntemleri

İnsanların yaşadıkları iç ortamlardaki alerjenlere ev içi alerjenler denir. Ev içi alerjenler ev tozu akarları, tüylü hayvanlar, hamamböcekleri ve küfler yer alır. Astım tedavisi için evlerde alerjen yoğunluğunu azaltmanın etkinliği konusunda çelişkili sonuçlar vardır. Tek bir önleme yöntemi ile başarı elde etmek zordur. Bunun için farklı yöntemler birarada kullanılabilir. Ev tozu akarlarından korunma tedavi için önemlidir.

Şehirlerde yaşayan atopik astımlı çocuklarda, bireye göre uyarlanmış, eve dayalı, kapsamlı çevresel önlemlerin alınması ev içi alerjenleri azaltmış ve astımlı ilişkili sorunların azalmasına neden olmuştur. 

Ev Tozu Akarlarından Arınma Yöntemleri

Ev tozu akarları Pyroglphidae ailesinden, çıplak gözle görülmeyen 0,3 mm büyüklüğündeki mikroskopik canlılardır.En önemli ve en sık alerjiye neden olan türleri ise belirli iklim ve coğrafi şartlarda bulunmaktadır. Ev tozu akarları özellikle yataklarda, yastıklarda, yorganlarda, battaniyelerde, halılarda ve ku- maş kaplı oturma takımlarında ve tüylü oyuncaklarda yoğunlaşmaktadır. Besin kaynağı olarak insan deri döküntüleri, dökülmüş kıl, saç ve küfleri kullanırlar. Akarların çoğalması için ideal ısı 25-30 °C, nem oranı ise %70-90’dır. Akarlar nem oranının %50 üstünde ve sıcaklığın 18 °C üstündeki ısıyı tercih ederler. Nem oranının %50 altında ol- duğu ortamlarda akarlar uzun süreli yaşayamaz. Bu nedenle 1800 metreden yüksek bölgelerde, deniz veya göletlere yakın olmayan kurak bölgelerde havanın kuru olması nedeniyle akar bulunmamaktadır. Avrupa iklim kuşağında evlerde yılın her döneminde akar bulanabilmektedir. Yine de akarların en sık görüldüğü iki dönem Eylül-Ekim ve Nisan-Mayıs aylarıdır.

Akarlara alerjisi bulunan hastalar yılın her döneminde semtomlar görülebilmesine rağmen bu iki dönemde daha sık yakınmalar olmaktadır. Nemin arttığı dönemlerde akar alerjisi olanların yakınmaları artmaktadır. Ev tozu akarlarının vücut yapıları ve dışkıları alerjik özellik göstermektedir. Ev tozu akarlarının atopik kişilerin solunum yoluna ulaştıklarında duyarlaşmaya neden olmaktadır. 1 gram ev tozunda 500 ev tozu akarı bulunmaktadır. Alerjik çocukların akar alerjenlerine maruziyet önlendiğinde  IgE düzeylerinin azaldığı gösterilmiştir.

Ev tozu akarı alerjisi evrensel bir sağlık sorunudur. Ev tozu akarları ve astım belirtileri arasında ilişki kanıtlanmıştır. Birçok çalışmada astım belirtileri, akciğer fonksiyonları ve ev tozu akarlarına duyarlı astım hastalarında ilaç ihtiyacı ev tozu akar maruziyet seviyesi ile korele bulunmuştur. Akarlar tekstil ürünlerinin olduğu ve insanların yaşadıkları ortamlarda yaşayıp çoğaldığından, bunları azaltmak zor, yok etmek ise mümkün değildir. Akar geçirmeyen yatak yorgan kılıfları, akarasidler ve HEPA filtreleri kullanımının akar miktarını azalttığı gösterilmiştir. Ancak tek başına hiçbir önlemin ev tozu akarı alerjisini azaltması mümkün görünmemektedir. Ev tozu akar alerjenlerini azaltmaya yönelik tekil kimyasal ve fiziksel yöntemler, erişkinlerde astım belirtilerini azaltmada etkili değildir. Bir çalışmada yatak yastık kılıflarının çocuklarda havayolu aşırı duyarlılığını azalttığı gösterilmiştir. Bariyer yöntemlerini, toz alınmasını ve akarların sevdiği mikro yaşam alanlarını azaltmayı içeren önlemlerin alınmasının astım belirtilerini azaltmadaki etkinliği, yalnızca az gelişmiş toplumlarda doğrulanmıştır ve yaygın kullanımı yönünde bir öneride bulunmak mümkün değildir.

Yatak ve yastık kılıfları, çarşafların en az 55 üstünde derecede yıkanması, halıların ve tüylü oyuncakların kaldırılması, evdeki nemin %60 altında tutulması gibi bazı önlemler alınabilir. Ev içi ortamlarının kesinlikle nemli, rutubetli olmaması gerekmektedir. Özellikle evlerin nemli yeri olan banyolara dikkat çekilmeli ve buralarda gerekli yalıtım önlemleri alınması gerekir. Yatak odalarında buhar yapılmamalı, akarların çok bulunduğu yün malzemeler, duvardan duvara kaplı halılar kullanılmamalıdır. Akarasidler canlı ev tozu akar miktarını azaltır ancak ev tozu akar alerjen miktarına daha az etkilidir. HEPA filtrelerin kullanılması, halı kaldırılması, yatak yastıklar için anti alerjik kılıfların kullanılması akar miktarını azaltabilir. Kuş tüyü yastıkların sentetik olanlarına göre daha az akar oluşumuna neden olduğu ve bunun da tüylerde bulunan küfün akarlarla yarışması nedeniyle olduğu bildirilmiştir.
Prof. Dr. Ahmet AKÇAY Çocuk Hastalıkları, Çocuk Alerji Astım, İmmünoloji ve Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı, İstanbul Alerji, Harbiye Mahallesi, Teşvikiye caddesi, No: 37, Kat: 3, Şişli, İstanbul Randevu ve bilgi için: 0850 433 93 93 (09-18 aranabilir)
EV İÇİ ALERJENLERİNDEN EV TOZU AKARLARINDAN KORUNMA İLE İLGİLİ YORUMLAR

YORUM EKLE