Ev tozu akarları (Mite) Pyroglphidae ailesinden, çıplak gözle görülmeyen 0,3 mm büyüklüğündeki mikroskopik canlılardır. Ev tozu akarları 10 ile 25 µm arasındaki partiküllerle taşınmaktadır. Dermatophagoides Pteronyssinus, Dermatophagoides Farinae, Dermatophagoides Microceras, Euroglyphus Maynei ve Blomia Tropicalis başlıca ev tozu akarı cinslerdir. En önemli ve en sık alerjiye neden olan türleri ise Dermatophagoides Farinae (Der f 1) ve Dermatophagoides Pteronyssinus (Der p 1) belirli iklim ve coğrafi şartlarda bulunmaktadır.

Ev tozu akarları özellikle yataklarda, yastıklarda, yorganlarda, battaniyelerde, halılarda ve kumaş kaplı oturma takımlarında ve tüylü oyuncaklarda yoğunlaşmaktadır. Besin kaynağı olarak insan deri döküntüleri, dökülmüş kıl, saç ve küfleri kullanırlar. 1 gram deri parçası bile 1 milyon ev tozu akarının beslenmesi için yeterlidir.

Akarların çoğalması için ideal ısı 25-30 °C, nem oranı ise %70-90’dır. Akarlar nem oranının %50 üstünde ve sıcaklığın 18 °C üstündeki ısıyı tercih ederler. Nem oranının %50 altında olduğu ortamlarda akarlar uzun süreli yaşayamaz. Bu nedenle 1800 metreden yüksek bölgelerde, deniz veya göletlere yakın olmayan kurak bölgelerde havanın kuru olması nedeniyle akar bulunmamaktadır.

Avrupa iklim kuşağında evlerde yılın her döneminde akar bulanabilmektedir. Yine de akarların en sık görüldüğü iki dönem Eylül-Ekim ve Nisan-Mayıs aylarıdır. Akarlara alerjisi bulunan hastalar yılın her döneminde semtomlar görülebilmesine rağmen bu iki dönemde daha sık yakınmalar olmaktadır. Nemin arttığı dönemlerde akar alerjisi olanların yakınmaları artmaktadır.

Ev tozu akarlarının vücut yapıları ve dışkıları (10-20 μ buyukluğunde) alerjik özellik göstermektedir. Ev tozu akarlarının atopik kişilerin solunum yoluna ulaştıklarında duyarlaşmaya neden olmaktadır.

Ev tozu akarları havada uçmaz ama ev tozuyla hareket ederler. Ev tozu akarları bulundukları yüzeylerde dışkılarlar ve bu dışkılar alerjik özelliktedir. Dışkılar zamanla kuruyarak ince toza dönüşür ve ev tozuna yapışarak hareket eder. Bu nedenle temizlik yapılırken toza yapışmış ev tozu akarlarının dışkıları tozla birlikte yukarı yükselir, havaya karışır, burun ve ağızdan soluma yoluyla vücudumuza girer. Özellikle ailesinde alerjik hastalık olan çocuklarda astım, alerjik nezle giibi alerjik hastalıklara yol açabilir. Ev tozu akarları ev içinde en sık görülen ve alerjik hastalıklara neden olan alerjendir.
 

Ev tozu akarları ile ilgili videomuzu izleyebilirsiniz
Ev tozu akarları karanlık, nemli ve sıcak ortamlarda yaşarlar. Ne kadar temiz olursa olsun tüm evlerde bulunan ev tozu akarları en çok yatak, yastık, yatak takımları, battaniye, halılar, tüylü oyuncaklar, peluş oyuncaklar ve perdelerde bulunurlar. 1 gram ev tozunda yaklaşık 500 tanesi canlı olmak üzere 19 bine yakın ev tozu akarı bulunmaktadır. Bu rakam 5 yıl kullanılan bir yatakta 10 milyon seviyesine çıkar. Alerjik çocukların akar alerjenlerine maruziyet önlendiğinde D. Pteronyssinus’a karşı spesifik IgE ve serum total IgE düzeylerinin azaldığı gösterilmiştir.

Ev tozu akarı alerjisi evrensel bir sağlık sorunudur. Ev tozu akarları ve astım belirtileri arasında ilişki kanıtlanmıştır. Birçok çalışmada astım belirtileri, akciğer fonksiyonları ve ev tozu akarlarına duyarlı astım hastalarında ilaç ihtiyacı ev tozu akar maruziyet seviyesi ile korele bulunmuştur.
 

 39550